Zapalanna

การถักข้าว
ในสมัยก่อนการถักข้าวจะถักเฉพาะมีงานปอยหลวง งานบุญต่าง ๆ ซึ่งเป็นความเชื่อว่าเป็นการขอขมาพระแม่โพสพ บูชาแม่ข้าวที่เราได้นำมากิน ข้าวที่จะนำมาถักคือข้าวที่ค้างอยู่บนยุ้งฉาง และจะนำไปให้พระปลุกเสก แล้วจึงนำมาถัก

น้ำต้น กำเนิดควบคู่กับแผ่นดินล้านนา มาแต่สมัยปู่ย่าตายาย สมัยก่อน ทุกบ้าน ในห้องรับแขก (เติ๋น) จะมีน้ำต้น ใส่น้ำเย็น ๆ ให้แขกที่มาเยี่ยมเยียน ที่บ้าน น้ำในน้ำต้นจะเย็นโดยไม่ต้องใช้ความเย็นจากตู้เย็น แต่ไม่ได้เย็นขนาดน้ำแข็ง

ค่ำคืน อันหนาวเหน็บ ของ ฤดูหนาว ในช่วงเดือน ธันวาคม  ชนบทยามนี้ ทางเดียวที่จะลดความหนาวเหน็บของลมหนาวได้ ก็คือ การได้รับไออุ่น จากกองไฟ สิบกว่าปีที่ผ่านมา ภาพของกลุ่มคน หลายคนมาชุมนุมนั่งล้อม กองไฟ  เพื่อผิงไฟ เผาข้าวหลาม และสนทนา เหมือนสภากาแฟ ใกล้จะอันตระธานหายไปตามกาลเวลา

ช่วงปีใหม่  2550 ได้กลับไปบ้าน หลังจากไม่ได้กลับมาเกือบปี เลยถือโอกาส ถ่ายรูป ของแปลก ๆ ของกินโบราณ ที่นานวัน จะไม่ค่อยเห็นแล้ว
ของกินที่พูดถึงนี้ ก็คือ หัวโข่ (บ้านผมเรียกแบบนี้) บ้างก็ได้ยินเป็น บ่ากู้ หรือ บ่ามู้ แล้วแต่ท้องถิ่นที่เรียกชื่อกันไป เห็นแล้วคิดถึงอุ้ย (คนแก่ ๆ) ที่เคยเอาหมก (กลบด้วยขี้เถ้าร้อน ๆ) ให้กินตอนเด็ก ๆ

หลายปีที่ผ่านมา ผมได้มีโอกาสไปเที่ยวป่า ใน จังหวัดเชียงใหม่ กับพ่อ ตอนนั้น พ่อชี้ให้ดูผลไม้แปลก ๆ ชนิดหนึ่ง มันมีสีแดง รวมตัวกันเป็นกระจุกคล้าย ๆ นมแมว สามารถกินได้  เรียกว่า นมแมว ทางภาคอีสานเรียกว่า กล้วยป่า

หยาดน้ำค้าง
ครั้งหนึ่งตอนหน้าหนาว ที่เชียงใหม่ ตามทุ่งนา ผมเคยเห็น ดอกหญ้าชนิดหนึ่ง มีสีแดง มีขนเล็ก ๆ ทั่วทั้งดอก ตรงปลายขน มีหยดน้ำเล็ก ๆ เกาะอยู่ คล้ายหยดน้ำที่ค้างอยู่ เมื่อจับดูจะรู้สึกเหนียว ๆ ผมพึ่งรู้ว่า สิ่งที่เคยได้สำผัสนั้น มันคือ พืชกินแมลงชนิดหนึ่ง ฝรั่งเขาเรียก sundew  หรือเรียกอย่างเป็นทางการว่า หยาดน้ำค้าง ชื่อนี้ช่างไพเราะเสียจริง  ดีที่มันไม่กัดมือ อิ ๆ